De verkenningen naar vorming van een nieuwe coalitie zijn begonnen in het Noorden. Tijdens het Noordelijk Lijsttrekkersdebat, het eerste grote verkiezingsdebat in de aanloop naar 15 maart, zochten de partijleiders al verbinding tussen de verkiezingsprogramma’s. Er ontstond een haast typisch Noordelijk realisme bij de deelnemers om samen naar de toekomst van Nederland te kijken. Door realiteitszin en samenwerking tussen veel politieke partijen zal toekomstperspectief voor Nederland, maar ook het Noorden, geboden moeten worden. De grondtoon zal hierbij zijn om herstel van vertrouwen bij de burger te verkrijgen.
Noordelijke economie
Volgens Lodewijk Asscher (PvdA) en Gert-Jan Segers (ChristenUnie) heeft Nederland een ,,ereschuld’’ aan het Noorden. Verschillende lijsttrekkers vinden dat de werkgelegenheid bij Rijksdiensten, zoals gevangenissen en defensie, in het Noorden niet verder mag krimpen. Volgens ChristenUnie, D66, 50Plus en SP moeten ook nieuwe activiteiten van de overheid, bijvoorbeeld bij de Belastingdienst, bij voorkeur in het Noorden worden gevestigd. De VVD wil vanuit het Rijk actief helpen om vanuit kracht kansen te pakken op Noordelijke speerpunten, zoals healthy ageing, ict en energie. ,,Daar liggen de sterke kanten van deze regio’’, aldus Zijlstra (VVD). Klaver (GroenLinks) benadrukte in het debat de kansen voor het Noorden voor de biobased economy.
Aardgas
De lijsttrekkers van GroenLinks, SP en D66 pleitten voor onmiddellijke halvering van de gaswinning; van 24 miljard naar 12 miljard kuub per jaar. Ook PvdA, CDA, 50Plus, en ChristenUnie vinden dat de gaswinning moet worden verlaagd. Zij wilden zich echter niet op hoeveelheden vastleggen. ,,De veiligheid van de inwoners moet voorop staan’’, aldus Sybrand Buma (CDA). Alleen de VVD is tegen abrupt schroeven aan de gaskraan. ,,Minder gaswinning betekent niet automatisch minder aardbevingen’’, meent Halbe Zijlstra. Er was onder de politici veel animo om de afhandeling van schade ,,eerlijker’’ te regelen. ,,Haal de NAM er tussenuit. Dát is de grote boosdoener’’, aldus Emile Roemer (SP). ,,Het is idioot dat de veroorzaker van de schade ook over de afhandeling gaat’’, vindt ook Pechtold (D66).
Reactie
Namens de provincies Drenthe, Groningen en Fryslân kijkt de Groninger commissaris van de Koning René Paas (als voorzitter van SNN), tevreden terug op het lijsttrekkersdebat. ,,Noord-Nederland is een krachtig onderdeel van de economische motor van Nederland. Dat bevestigden alle lijsttrekkers. We hebben de lijsttrekkers vandaag ook horen beloven dat ze zich zullen inzetten voor publieke banen in deze regio.’’ Het Noorden zet volgens de heer Paas vooral in op innovatie van haar sterke sectoren: landbouw, voedsel, energie, water en gezondheid. ,,Daar zit economische groei, ook wat betreft werkgelegenheid.’’De heer Paas is na het debat hoopvol gestemd over de beloftes die door de lijsttrekkers zijn gedaan betreffende de aardgaswinning en aardbevingsproblematiek. ,,De inwoners van het gebied voelen zich al veel te lang in de steek gelaten. Dat hebben de politici zelf kunnen ervaren tijdens de demonstraties hier, gisteravond en vanmiddag. Ik heb vandaag politieke toezeggingen gehoord die perspectief bieden. Wij zullen de betreffende partijen aan hun woord houden.’’
Deelnemers
Aan het debat deden acht lijsttrekkers mee: Lodewijk Asscher (PvdA), Emile Roemer (SP), Jesse Klaver (GroenLinks), Alexander Pechtold (D66), Sybrand Buma (CDA), Gert-Jan Segers (ChristenUnie) en Henk Krol (50Plus). Namens de VVD nam fractieleider Halbe Zijlstra de honneurs waar voor zijn partijleider, premier Mark Rutte. De PVV nam niet deel aan het debat.*Het Noordelijk Lijsttrekkersdebat is een initiatief van het SNN, het samenwerkingsverband van de provincies Drenthe, Fryslân en Groningen en de vier Noordelijke steden.