De magie van een goede onboarding

Onlangs zat ik met een andere zzp’er te praten over onboarding — of beter gezegd: het gebrek daaraan. We hadden het over hoe lastig het kan zijn om het niet persoonlijk op te vatten als je je bij een opdrachtgever op de werkvloer niet echt welkom voelt. Vaak omdat die opdrachtgever je vertrouwelijke informatie toevertrouwt over kwetsbaarheden in de organisatie die hij of zij zelf nog niet eens intern durft te delen. Of omdat er simpelweg geen draagvlak is gecreëerd voor jouw opdracht.

“Maar is dat niet altijd zo, Sandra?” vroeg mijn gesprekspartner. “Je wordt als buitenstaander naar binnen gehaald om iets te fixen wat anderen hebben laten liggen. Leg je er maar bij neer.” Liever niet. Om het met de woorden van een vierjarige te zeggen: Het is stom. En ik heb zo het vermoeden dat onboardingexpert Margreet Tijms het met me eens zou zijn. Alleen verwoordt zij het iets wetenschappelijker. Tijms: “Onboarding is eigenlijk elke ervaring van een nieuwe medewerker bij een organisatie die bijdraagt aan succes en die zorgt voor betrokkenheid. Dat gaat verder dan een bloemetje of werkende laptop bij de start.”

Die twee elementen — succes en betrokkenheid — vormen voor mij de kern van wat goede onboarding mág brengen. En het mooie is: het is geen mysterie-technische HR-achtige bubbel, maar iets wat iedereen herkent zodra het ontbreekt.

In al die jaren heb ik gemerkt dat er een groot verschil zit tussen worden ingezet en worden ontvangen. In situaties zonder onboarding voelde ik mij soms een storende verrassing. Maar in opdrachten waar wél aandacht was voor duidelijke afspraken en een voorspelbare landing in het team? Daar maakte ik meteen impact. Niet omdat ik beter was dan anderen, maar omdat ik de kans kreeg om mijn expertise in te zetten in plaats van eerst te moeten vechten om begrijpelijk te maken wat er eigenlijk van me verwacht werd. Je wilt namelijk dat de deur achter je met een klik dichtgaat, niet met een zucht. En verandermanagers die daar anders over denken? Kom maar op met die discussie.

Of je nu manager bent, teamlead, HR-professional of opdrachtgever: onboarding is geen nice-to-have. Het is een strategische investering — in successen, in betrokkenheid en in mensen. En ja, zelfs als het niet gaat om medewerkers in loondienst maar om ingehuurde professionals.

Want uiteindelijk wil niemand een buitenstaander zijn die binnenkomt om te fixen en forceren wat anderen hebben laten liggen. We willen collega’s, partners en ambassadeurs — of we nou een contract hebben of niet. Dat is volgens mij de magie van onboarding.

Sandra Arkesteijn
is zelfstandig marketingprofessional.
www.linkedin.com/in/arkesteijn